Κυριακή 29 Νοεμβρίου 2009

Ισχυρό νόμισμα VS Ανεργία

Ακούγονται πολλά κατά καιρούς από τους πολιτικούς περί υϊοθέτησης πολιτικών ισχυρού νομίσματος. Είναι όμως η πολιτική ισχυρού νομίσματος πάντα καλή πολιτική?

Γενικά μιλώντας ένα ισχυρό νόμισμα αυξάνει την αγοραστική δύναμη. Τα ξένα (εισαγώμενα) προιόντα γίνονται φθηνότερα, αντίστοιχα όμως τα εγχώρια προιόντα γίνονται πιο ακριβά και λιγότερο ανταγωνιστικά στο εξωτερικό (αλλά και το εσωτερικό!)
Το σημείο κλειδί είναι η ανεργία. Όσο υπάρχει πλήρης απασχόληση (συμβατικά ας την ορίσουμε ως ανεργία κάτω του 5%) δεν τίθεται θέμα, όσο ισχυρότερο το νόμισμα τόσο το καλύτερο*.
Καθώς όμως το ισχυρό νόμισμα κάνει ακριβά τα εγχώρια προιόντα κάποιες επιχειρήσεις ίσως δουν τις πωλήσεις να πέφτουν προς όφελος των ανταγωνιστών από άλλες χώρες, οδηγώντας τελικά σε απολύσεις και αύξηση της ανεργίας. Μια υποτίμηση του νομίσματος τότε θα δώσει διέξοδο.

Παραδοσιακά όμως η συζήτηση για "ισχυρό νόμισμα" συνδέεται με το εμπορικό έλλειμα/πλεόνασμα και όχι με την ανεργία.
Το εμπορικό έλλειμα, ισοδυναμεί με δανεισμό της χώρας στο νόμισμά της από τρίτες χώρες χωρίς τόκο (!) κσι χωρίς προθεσμία αποπληρωμής! Ουσιαστικά πρόκειται για ένα δωρεάν δάνειο. Ως τέτοιο, το εμπορικό έλλειμα είναι δυνητικά επιζήμιο με κάποιους έμμεσους τρόπους. Μπορεί να ανεβάσει τις αξίες των ακινήτων (με τρόπο που να μην ανταποκρίνεται στους μισθούς) ή να οδηγήσει σε έλεγχο εταιρειών και γενικά πλουτοπαραγωγικών πηγών του κράτους από ξένους. Τελικά το έλλειμα, όπως και το πλεόνασμα αποτελεί μια ανισορροπία που δημιουργεί τις συνθήκες/απαιτεί ένα διάστημα αντίστροφης ανισορροπίας στο μέλλον και πάντα τέτοιες μεταβολές συνοδεύονται από οικονομική αστάθεια και ύφεση ("σκάσιμο της φούσκας")
Αυτά όμως δεν αλλάζουν το γεγονός ότι η πολιτική ισχυρού νομίσματος σε περιβάλλον υψηλής ανεργίας είναι επιζήμια. Η μόνη εξαίρεση είναι οι πρώτες ύλες ή ό,τι άλλο στην περίπτωση που είναι αναγκαστικά εισαγώμενο. *Κάτι που δεν μπορείς να φτιάξεις μόνος σου, θέλεις να το αποκτήσεις στην καλύτερη δυνατή τιμή. Αυτό βέβαια σε περιβάλλον πλήρους απασχόλησης ισχύει για κάθε τι το εισαγώμενο.

Τρίτη 20 Οκτωβρίου 2009

ΗΠΑ VS KINA: Ποιός έχει να χάσει τα περισσότερα?

Οι ΗΠΑ εισάγουν, συσσωρεύουν χρέος (στο νόμισμά τους βέβαια) και επιπλέον το ΑΕΠ αλλά και η απασχόληση έχουν πάρει την κατιούσα.

Φαντάζουν απολύτως αδύναμες απέναντι στην Κινα, που κατέχει ένα τεράστιο μερίδιο της αγοράς των ΗΠΑ με τις εξαγωγές της. Είναι όμως έτσι?

Η Κίνα έχτισε την ανάπτυξή της με τις εξαγωγές στο Δυτικό Κόσμο. Δυτικές εταιρείες λόγω του χαμηλότερου ημερομισθίου της τη θεώρησαν καλύτερη εναλλακτική από τις χώρες τους για να φτιάξουν εργοστάσια. Το “εναλλακτική” είναι η λέξη κλειδί εδώ.

Η ανάπτυξη της Κίνας είναι ετερόφωτη. Οι επενδύσεις για εργοστάσια προέρχονται από το εξωτερικό, τα τμήματα έρευνας και ανάπτυξης παραμένουν στο εξωτερικό και βέβαια η ζήτηση για τα προιόντα βρίσκεται στο εξωτερικό.

Αν υποθέσουμε πως ΗΠΑ (γενικότερα Δύση) και Κίνα επιδοθούν σε εμπορικό πόλεμο οι βασικοί χαμένοι θα είναι οι Κινέζοι. Θα καταρακωθεί η ετερόφωτη παραγωγική τους βάση την οποία ελπίζουν κάποτε να στρέψουν στην εσωτερική τους κατανάλωση ανυψώνοντας το βιοτικό επίπεδο της χώρας. Η Δύση απλά θα χάσει την καλύτερη εναλλακτική του χαμηλού εργατικού κόστους.

Τα εργοστάσια θα πάνε σε άλλες χώρες, την Ινδία ή ίσως και την Αφρικη (βάζοντάς τη στο χάρτη επιτέλους!) και ένα μέρος τους θα επιστρέψει στη Δύση αυξάνοντας την απασχόληση και μειώνοντας τις εισαγωγές.

Σωστά διαβάσατε, ένας εμπορικός πόλεμος με την Κίνα θα αυξήσει την απασχόληση και θα μειώσει τις εισαγωγές στη Δύση, καταρακώνοντας την παραγωγικη βάση και την ανάπτυξη της Κίνας.

Η Κίνα έχοντας δεχτεί δάνεια σε ξένο νόμισμα (δολλάρια κατά βάση) και μη έχοντας τη δυνατότητα να πάρει πίσω τα δέοντα μέσω πολέμου (ευτυχώς) απλά θα συνεχίσει να αγοράζει Αμερικανικό χρέος και θα κάνει τα πάντα για να μη σπάσει ο κύκλος προιόν του οποίου είναι η ανάπτυξή της. Ουσιαστικά παίρνει την απόφαση για να προσελκύσει τα νέας τεχνολογίας εργοστάσια των Δυτικών εταιρειών, να προσφέρει στη Δύση τα προιόντα τους δωρεάν. Το μόνο που μπορεί να θίξει, και θίγει, είναι η παντοκρατορία του δολλαρίου. Θέλει το εμπόριο να γίνεται σε παγκόσμιο νόμισμα (μίγμα των βασικών νομισμάτων) ώστε να εξασφαλίσει, κατά ένα μέρος έστω, το πραγματικό αντίκρισμα των εξαγωγών της.